Cilėsitė e ēifutėve sipas Kur'anit
--------------------------------------------------------------------------------
Rezymeja e hutbes: detyra pėr ta kuptuar psikologjinė ēifute siē e tregon Kur'ani/ All-llahu na e ka tėrhjekur vėrejtjen nga pasimi i ithtarėve tė Librit/ mosedukata e ēifutėve me Zotin, subhanehu ve teala/ mosedukata e ēifutėve me pejgamberėt/ roli i ēifutėve nė devijimin dhe prishjen e njerėzve/ si ēifutėt i thejnė marrėveshjet dhe premtimet.
Sot i pėrjetojmė shumė gjėra tė hidhura qė ndodhin anė e mbanė botės. Pa dyshim se tė parėt qė e bartin flamurin e prishjes dhe degjenerimit, shpikjen e konflikteve dhe trazirave nė botė, janė ēifutėt. Pėr tė kuptuat psikologjinė e tyre do tė mundohemi tė lexojmė Kur'anin dhe tė nxjerim nga Kur'an cilėsitė, mu ashtu siē i ka pėrshkruar All-llahu, subhanehu ve teala, i cili mė sė miri i njeh ata, i Cili ua din tė kaluarėn dhe tė ardhmen.
Pse flasim pėr kėtė temė?
1- Qė mos tė bimė edhe ne nė kėto cilėsi tė kėqija, e tė na ndodh neve ajo qė u ka ndodhur atyre.
2- Ta kuptojmė realitetin e tyre, e mos tu besojmė, mos tė bėjmė marėveshje me ta dhe mos tė bashkėpunojmė nė asnjė aspekt.
Vėllezėr besimtar!
All-llahu, subhanehu ve teala, na ka urdhėruar qė tė kujdesimi dhe tė ikim nga cilėsitė e ithtarėve tė librit nė pėrgjithėsi dhe tė ēifutėve nė veēanti. Gjithashtu All-llahu, subhanehu ve teala. Na ka urdhėrua qė tu kundėrshtohemi nė shumė gjėra
Prej fakteve qė e argumenotjnė njė gjė tė tillė ėshtė edhe urdhėri i All-llahu, i Cili na ka urdhėruar qė nė ēdo rekat tė lutemi qė tė na largojė nga rruga e ēifutėve dhe tė krishterėve dhe nga ata qė ecin rrugės sė tyre. Na ka urdhėruar tė themi:
اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ .
"Udhėzona (pėrforcona) nė rrugėn e drejtė! Nė rrugėn e atyre, tė cilėt i begatove me tė mira, jo nė tė atyre qė kundėr veti tėrhoqėn hidhėrimin, e as nė tė atyre qė e humbėn veten!". (El-Fatiha: 6-7).
Qė pas kėsaj lutje tė themi Amin me zė tė ngritur, tė dridhet xhamia nga zėri i monotesitėve, duke deklaruar diferencimin nga ēifutėt, mbi tė cilėt ėshtė hidhėruar All-llahu dhe nga tė krishterėt, tė cilėt janė tė devijuar.
Amini, me tė cilin e pėrfudnojmė fatihan, ka domethėnie tė mėdha, mirėpo shumica prej neve nuk i dinė kėto domethėnie, andaj duhet rishikuar kėto kuptime
dhe ta themi me zemėr tė pastėr dhe tė dlirė
All-llahu subhanehu ve teala, poashtu na e ka tėrhjekur vėrejtjen nga ngurtėsia e zemrės, cilėsi e pėrshtatshme pėr ithtarėt e Librit, e sidomos ēifutėve duke thėnė:
أَلَمْ يَأْنِ لِلَّذِينَ ءَامَنُوا أَنْ تَخْشَعَ قُلُوبُهُمْ لِذِكْرِ اللَّهِ وَمَا نَزَلَ مِنَ الْحَقِّ وَلا يَكُونُوا كَالَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلُ فَطَالَ عَلَيْهِمُ الْأَمَدُ فَقَسَتْ قُلُوبُهُمْ وَكَثِيرٌ مِنْهُمْ فَاسِقُونَ
"A nuk ėshtė koha qė zemrat e atyre qė besuan tė zbuten me kėshillat e All-llahut dhe me atė tė vėrtetėn qė zbriti (me Kur'an), e tė mos bėhen si ata, tė cilėve u ėshtė dhėnė libri mė parė e zgjati koha dhe zemrat e tyre u shtangėn e shumė prej tyre janė jashtė rrugės". (El-Hadid: 16).
Na ka ndaluar prej pėrēarjes dhe divergjencave, tė cilat u kanė ndodhur atyreve:
و لا تَكُونُوا كَالَّذِينَ تَفَرَّقُوا وَاخْتَلَفُوا مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَهُمُ الْبَيِّنَاتُ وَأُولَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ..
"E mos u bėni si ata qė u ndanė dhe u pėrēanė pasi u patėn zbritur argumentet. Ata do tė pėsojnė njė dėnim tė madh". (Ali Imran: 105).
Nė pėrgjithėsi ne jemi tė urdhėruar qė tė ruhemi nga morali i tyre dhe nga pėrgjajėsimi nė fjalėt, veprat dhe besimet tona.
Nėse dėshirojmė tė mos bijmė nė cilėsitė e tyre, do ti paraqesim kėto cilėsi:
Paedukata e tyre me All-llahun, subhanehu ve teala, dhe me pejgamberėt e Tij. Ēifutėt konisderohen njerėzit qė mė sė paku kanė edukatė me Zotin dhe pejgamberėt. Prej shembujve ku del nė sesh paedukat e tyre me Zotin, tebareke ve teala, ėshtė thėnia e tyre:
All-llahu ėshtė i varfėr e ata janė tė pasur, Uzejri ėshtė biri i Zotit, Dora e All-llahut ėshtė e shtėrnguar, thėnia e tyre e njohur: dėgjuam dhe nuk respektuam.
Nga paedukata e tyre me Zotin ėshtė edhe thėnia e tyre Musait, alejhisselam, na mundėso ta shohim Zotin publikisht. Nuk u mjaftuan me ka, por shkruajtėn libra vet e thanė se kėtijanė nga Zoti. All-llahu subhanehu ve teala, duke sqaruar kėtė realitet thotė:
فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ يَكْتُبُونَ الْكِتَابَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هَذَا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ لِيَشْتَرُوا بِهِ ثَمَنًا قَلِيلاً فَوَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا كَتَبَتْ أَيْدِيهِمْ وَوَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا يَكْسِبُونَ
"Ėshtė shkatėrrim pėr ata qė me duart e veta e shkruajnė librin, e pastaj thonė: "Ky ėshtė prej All-llahut"! E pėr tė arritur me tė njė fitim tė paktė, pra ėshtė shkatėrrim i madh pėr ta ēka shkruan duart e tyre dhe ėshtė shkatėrrim i madh pėr ta ajo ēka fitojnė". (El-Bekare: 79).
Kėto janė vetėm disa shembuj tė pakėt pėr mosedukatėn e tyre me Zotin, subhanehu ve teala, i Cili u ka dhėnė dhunti tė panumėrta dhe i ka mbivlerėsuar mbi mbarė njerėzit.
Sa i pėrket mosedukatės sė tyre me pejgamberėt, ato janė aq shumė saqė nukmund tė numėrohen. Ata e munduan Musain, alejhisselam, me llojlloj gjėrash, edhe pse e dinin se ai ėshtė Pejgamber i All-llahut, andaj Musai, alejhisselam, e urrente kėtė metodė tė fėlliqur tė tyre, kėshtuqė All-llahu na e tregoi kėtė duke thėnė:
وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِقَوْمِهِ يَاقَوْمِ لِمَ تُؤْذُونَنِي وَقَدْ تَعْلَمُونَ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ فَلَمَّا زَاغُوا أَزَاغَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفَاسِقِينَ
"Dhe, (rikujto) kur Musai popullit tė vet i tha: "O popull imi, pse mė shqetėsoni kur e dini se me tė vėrtetė unė jam i dėrguar i All-llahut te ju!" E kur ata u shmangėn (nga e vėrteta), All-llahu i largoi zemrat e tyre, pse All-llahu nuk e vė nė rrugė tė drejtė popullin e prishur". (Es-Saff: 5).
Andaj All-llahu, tebareke ve teala, na e tėrhoqi vėrejtjen nga kjo vepėr e tyre duke na thėnė:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا لا تَكُونُوا كَالَّذِينَ ءَاذَوْا مُوسَى فَبَرَّأَهُ اللَّهُ مِمَّا قَالُوا وَكَانَ عِنْدَ اللَّهِ وَجِيهًا.
"O ju qė keni besuar, mos u bėni si ata qė e ofenduan Musain, e All-llahu e pastroi atė nga ajo qė i thanė. Ai tek All-llahu ishte me famė". (El-Ahzab: 69).
vazhdon....